بررسی واژگان تبلیغ

بررسی واژگان تبلیغ

تبلیغ واژهاي عربی است که به صورت مصدر متعدي بر وزن »تفعیل« از مـاده »بلـغ« بـه معناي »رسانیدن« ثبت شده است. البته در زبان فارسی این معنا کمتر بهکار مـیرود ولـی بـا
حفظ ماده و تغییر در محتوا زیاد استفاده میشود؛ که همان تبلیغ اصطلاحی میباشد.


در زبان فارسی مرحوم دهخدا، معناي اصطلاحی رایج آن را چنین ضـبط نمـوده اسـت:


رسانیدن عقاید دینی یا غیر آنها با وسایل ممکنه. ملک الشعراي بهار براي این واژه معـادل فارسی آوازهگري را پیشنهاد داده است که چندان مقبول طبع عوام و خواص نیفتـاده و در
کل »تبلیغ« در معناي اصطلاحی مذکور رواج بیشتري دارد.

در زبان انگلیسی براي رسانیدن این معنا واژگان متعددي وجود دارد از آن جمله :


واژة
Propaganda است که به معناي تکثیر کردن، بارورساختن، پرورانـدن و زاد و ولـد کردن است و به »باورساختن« و »پرورش باورها« نیز اطلاق میشود.

این واژه خود از نام و عملکرد congregatio de propaganda fide یا »مجمـع تبلیـغ و ترویج ایمان« مشتق شده است. مجمع مزبور سازمانی متشکل از کاردینالهاي کاتولیک بـود
که در سال 1622م. به منظور فعالیت هاي مذهبی تأسیس شد. براي بسیاري از کاتولیک هاي رومی ممکن است این واژه حداقل در فرهنگ واژه هاي مذهبی و کلیسایی واژهاي قابل احترام باشد،

اما براي بسیاري از مردم یادآور سبعیت و اهداف دورغین جنگ هاي جهانی اول و دوم و عملکـرد وزارت تبلیغات نازيها و عهد شکنی هاي سیاست مداران است .

اصطلاح تبلیغات سیاسی معناي رایج این واژه بهشمار میآید که به طور عمده در خلال جنگ جهانی اول رواج یافت. این اصطلاح به قراین متعددي در ذهن مـردم تـداعی کننـده
نشر دروغ، نیرنگ و شستشوي مغزي بوده است و هدف آن را سخن پراکنی و نشر اطلاعات و آراي فریبنده، یکسویه و مغرضانه میدانند. به اعتقاد پارتکانیز 1و ارنسون 2تبلیغات سیاسی
عبارت است از طرح یک طرفه عقاید و دیدگاه ها، به نحوي که مخاطب را به گونـه اي داوطلبانـه و از روي اختیار به پذیرش آن وادار سازد، چنانکه گویی این در اصل فکر و نظـر خـود او
.(Wadeley, 1997) بوده است.


پروپاگاندا تلاشی است، سنجیده و منظم براي شکل دادن به ادراک ها، ساختن یا دستکاري کردن شناخت ها و هدایت رفتار براي دستیابی به یک پاسخ کـه خواسـته مـورد نظـر مبلـغ را
تقویت میکند. پروپاگاندا تلاشی است، براي برقراري ارتباط مستقیم و هدایت شده با هدفی که از پیش تعیین شده است. افزون بر این پروپاگاندا میکوشد در یک حـوزه معـین، داراي
اطلاعاتی باشد و پاسخها براي تبلیغ چنان دستکاري شوند که بتوان آنها را در آن حوزه معین نگهداري کرد (جاوت و اودائل)
کمونیستها به واژه
propaganda واژه Agitation به معناي تهییج و تحریک را افزوده انـد که به اختصار با واژه Agitprop از آن یاد میشود. این واژه ترکیبی، ابتدا از سـوي گئـورگی
پلخانف 3نظریه پرداز مارکسیست و سپس لنین در بیانیه »چه باید کرد؟« ) (1902استفاده شد.

لنین در تشریح این واژه ترکیبی، تبلیغات
4 را به معناي استفاده مستدل از بحث هاي تـاریخی و علمی براي آموزش افراد حزبی روشنفکر و تحصیل کرده یا به عبارت دیگر افراد آگاه و مطلع و تهییج 5را به معناي استفاده از شعارها، تمثیل ها و نیمـه حقـایق بـه منظـور بهـره گـرفتن از نارضایتی افراد کم سواد به کار برده است

 

14 خرداد 1398 6:38 ب.ظ